Gastvrijheid

Een maatschappelijk vaak beladen thema, met twee betekenisvolle woorddelen: ‘gast’ en ‘vrijheid’. Vrijheid is een in onze tijd veel genoemd ideaal. Maar geldt dat ook voor gastvrijheid? Is de vrijheid in gastvrijheid een andere dan de vrijheid zonder gast?
Met gastvrijheid geef je vrijheid aan een gast. Die vrijheid die je aan een gast geeft bestaat, naast medemenselijkheid, waarschijnlijk vooral uit vertrouwen en veiligheid. Daarmee geef je een gast de ruimte om in rust te zijn, zichzelf te zijn, bij of door jou.

Terwijl het bij vrijheid zonder gast, zoals vrijheid van meningsuiting en van jezelf manifesteren, meer lijkt te gaan om vrijheid nemen dan vrijheid geven. Komt dat dan meer op bevrijding neer dan op vrijheid? En kun je vrijheid wel nemen? Het wordt wel gezegd: ‘ik neem de vrijheid om …’.
Is vrijheid eigenlijk een sociaal begrip, iets wat speelt tussen mensen, dat het je gegeven moet worden, gegund door je medemensen?

Daarnaast lijkt het mooie aan gastvrijheid, dat je daarmee vrijheid schept, voor de ander, een gast, een vreemde, een onbekende.
Als je vrijheid schept voor een ander doe je dat daarmee dan ook voor jezelf? Of beperk je jezelf juist als je gastvrijheid schenkt aan een ander? Want door ruimte te geven aan die ander, door rekening te houden met hem of haar, moet je opletten of datgene wat jij doet wel of niet ten goede komt aan de gast? Je handelingsvrijheid kan worden beperkt.
Hoe werkt dat eigenlijk; kunnen beiden samengaan of ontstaat er meestal spanning?

Wat is dat nou, gastvrijheid? Wat verstaan we daaronder?

Foto: Sokrates, gebeeldhouwd door W. V. Casey in 1950 en gefotografeerd door lentina_x, onder licentie CC BY-NC-SA 2.0